پژوهشكده تحقيقات اسلامى
115
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
برخورد معاويه با حجر بن عدى و يارانش و بسيارى از علويان در اين راستا صورت گرفته است . معاويه دين كسانى را كه اهل مداهنه و سازش بودند با كيسههاى زر مىخريد كه نمونههايى از آن نقل شد . در مجموع معاويه شخصيت مرموز و پيچيدهاى داشت و شيوه حكومتىاش آميختهاى از زر و زور و تزوير بود . لذا قيام در مقابل چنين شخصيتى كار آسانى نبود . و در صورت اقدام چندان سودمند نبود . 2 - 1 . معاهده صلح امام حسن ( ع ) با معاويه پيمان صلح امام حسن ( ع ) با معاويه ، دوّمين مانع مهمّ قيام مسلحانه ابا عبدالله ( ع ) عليه نظام طاغوتى معاويه بود ، چرا كه براساس اين معاهده ، امام حسين ( ع ) نيز مانند برادر بزرگوارش امام مجتبى ، متعهّد به آن شده بود . بنابراين اگر امام حسين ( ع ) در عصر معاويه نهضت خويش را بر پا مىداشت ، معاويه به راحتى مىتوانست افكار عمومى مردم را عليه قيام امام حسين ( ع ) بسيج كند . چون همه مردم مىدانستند كه امام حسن ( ع ) و امام حسين ( ع ) متعهّد شدهاند كه تا معاويه زنده است ، با حكومت وى مخالفت نكنند . از اين رو هرگونه حركت از جانب امام حسين ( ع ) موجب مىشد كه از يك سو معاويه حضرت ( ع ) را شخصى فرصتطلب ، آشوبگر و تفرقهانداز معرفى نمايد ؛ چنان كه وقتى به معاويه خبر دادند كه حسين بن على ( ع ) در تدارك قيام عليه او است ، طى نامهاى خطاب به حضرت نوشت : امّا بعد ، گزارش پارهاى از كارهاى تو به من رسيده است اگر صحّت داشته باشد من آنها را شايستهء تو نمىدانم . همانا هر كس پيمان و معاهدهاى ببندد بايد به آن وفا كند ، بويژه شخص بزرگ و شريفى مثل تو ، با آن مقام و منزلتى كه نزد خدا دارى ، اينك خود باش و به عهد خود وفا كن . اگر با من مخالفت كنى ، با تو مخالفت مىكنم و اگر بدى كنى ، بدى مىبينى . « 1 »
--> ( 1 ) - الاخبار الطوال ، ابو حنيفه دينورى ، تحقيق عبدالمنعم عامر ، ص 224 - 225 .